احمد مجد الاسلام كرمانى
251
سفرنامه كلات ( فارسى )
ايران فرستاد و به هزار وسيله مانع از پيشرفت مقاصد عاليه ناپلئون شد ، مجملا بعد از آنكه دولت انگليس مأيوس شد از اينكه ايرانيان بشخصه از عهده خودآرائى برآيند
--> - شد و افسران انگليسى تعليم ارتش ايران را عهدهدار خواهند بود ، فتحعليشاه نظريات نمايندهء دولت انگلستان را قبول كرد و به ژنرال گاردان اجازه مرخصى داد . به اين ترتيب بىعلاقگى و عدم توجه دولت فرانسه و طلاى بريطانياى كبير يك بار ديگر بر تحكيم نفوذ دولت انگلستان در ايران كمك كرد . در ماه دسامبر 1808 ( شوال 1223 ) سرهارفورد جونس بوشهر را ترك گفت و در تاريخ 14 فوريه 1809 ( 28 ذيحجه 1223 ) يعنى در روز پس از جلسه خداحافظى ژنرال گاردان ، وارد تهران شد و در 17 فوريه ( 2 محرم 1224 ) اعتبار - نامههاى خود را تقديم فتحعليشاه كرد [ نامه مورخ 17 فوريه 1809 سرهارفورد جونس به كانينك ] نمايندهء بريطانياى كبير كه حامل هداياى زياد و گرانبها براى پادشاه و وزراء بود مورد استقبال شايان قرار گرفت . در ميان هدايا الماس خالصى كه از طرف ژرژ سوم پادشاه انگلستان براى فتحعليشاه ارسال شده بود توجه شاه را جلب كرد . چند روز پس از رسيدن نمايندهء انگلستان ميرزا شفيع صدر اعظم مأمور شد معاهدهاى با هيئت اعزامى دولت انگلستان منعقد سازد . در خلال اين احوال لردمينتو كه از تغيير اوضاع سياسى تهران و جريان حوادث بىاطلاع بود به تصور اينكه اقدامات دولت انگلستان به نتيجه مطلوب نخواهد رسيد اختياراتى را كه به سرهارفورد جونس تفويض كرده بود پس گرفت ، نماينده انگلستان بدون توجه بدستور لردمينتو بنام نماينده مختار ژرژ سوم پادشاه انگلستان با دولت ايران داخل مذاكره شد و معاهده مقدماتى منعقد كرد كه در تاريخ 25 محرم 1224 ( 12 مارس 1809 ) به امضاء رسيد . در جريان مذاكرات ميان دولتين ايران و انگلستان چندين مرتبه وقفه حاصل شد زيرا از يكطرف كلكته ببازگشت سرهارفورد جونس اصرار داشت و از طرف ديگر لندن اقدامات ويرا تأييد نمود و دستور اقامت صادر ميكرد . تا اينكه بالاخره نماينده انگلستان در تاريخ 15 ماه مارس 1809 ( 28 محرم 1224 ) ضمن گزارشى پيشرفت كامل مأموريت خود را به ژرژ كانينك اطلاع داد . [ نامهء مورخ 15 مارس 1809 سرهارفورد جونس به ژرژكانينك ] . اين معاهدهء مقدماتى بوسيله جمس موريه ( مؤلف كتاب حاجى بابا در انگلستان ) بلندن فرستاده شد . حاجى ميرزا ابو الحسنخان هم كه بعنوان سفير ايران نزد ژرژ سوم پادشاه انگلستان تعيين شده بود همراه موريه حركت كرد . مقصود اصلى اين سفارت تقاضاى پرداخت كمكى بود كه مطابق معاهدهء مورخ 12 مارس 1809 دولت انگلستان متعهد شده بود بدولت ايران بپردازد لردمينتو فرمانرواى كل هندوستان بالاخره قرار منعقد بوسيلهء سرهارفورد جونس را قبول -